حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2018

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

يافت ، كه درياچه‌ها و رودهائى ، كه سابقا وجود نداشت ، پديد آمد . پلوتارك ، كه كتابى در احوال اومن نوشته ، رواياتش راجع به كارهاى او در زمينه نوشته‌هاى ديودور است ، ولى او گويد ( كتاب اومن ، بند 26 ) : اومن فاتح بود ، ولى آرژيروسپيدها از حبّ مال باعث شكست شدند و نامردانه فرماندهشان را به آن‌تىگون تسليم كردند . قبل از تسليم شدن ، اومن از مقدونيها خواست ، كه خودشان او را نابود كنند ، اما آرژيروسپيدها اين خواهش را هم نپذيرفته ، در قيد بدست كسان آن‌تىگون سپردندش . وقتى كه آن‌تىگون دانست ، كه چاره‌اى جز قتل او نيست ، در ابتداء ميخواست او را از گرسنگى بكشد ، ولى بعد ، چون ديد ، كه بايد زود حركت كند ، امر كرد در محبس سرش را بريدند . در همينجا مورّخ مذكور گويد ، كه خدايان انتقام اومن را از مقدونيها بدست خود آنتيگون كشيدند ، زيرا او چون آرژيروسپيدها را به اين درجه بى حميّت و فقط در فكر تحصيل اندوخته ديد ، از آنها متنفّر گشت و سخت ترسيد . اين بود ، كه به سى برتيوس والى رخّج امر كرد ، چنان دستهء آرژيروسپيدها را نابود سازد ، كه احدى از آنها بمقدونيّه برنگردد . اختلاف كلّى ، كه بين پلوتارك و آرّيان راجع به اومن ديده مىشود ، اين است : چنان كه در صفحه 1883 اين تأليف گذشت ، آرّيان گويد ، كه اومن ، در موقع زواج مقدونيها با زنان پارسى در شوش ، آرتونيس « 1 » دختر ارته‌باذ ، يعنى خواهر برسين را گرفت ، ولى پلوتارك اسم اين دختر ارته‌باذ را ، ماريا « 2 » نوشته و گويد ، همين دختر را برسين نيز ميناميدند ( كتاب اومن ، بند 1 ) . بنابر نوشته آرّيان و پلوتارك سه دختر ارته‌باذ ، كه به غير ايرانى شوهر كردند ، اينها بودند : 1 - برسين زن مم‌نون سردار يونانى اخس ، كه بعد زن غير عقدى اسكندر شد و براى او پسرى آورد هركول يا هراكلس نام . 2 - آرتونيس ، بقول آرّيان يا ماريا بقول پلوتارك ، كه زن اومن گرديد . 3 - ارته‌كام ، بقول آرّيان ، كه زن بطلميوس شد ، ولى بايد در نظر داشت ، كه اين بطلميوس بقول آرّيان

--> ( 1 ) - Artonis . ( 2 ) - Maria .